Í Flóanum

30.01.2017 21:55

Af forfeðrum mínum.

Langafi minn var Páll Eiríkur Pálsson. Hann fæddist í júlí 1873. Foreldrar hans voru Helga Friðfinnsdóttir. (f. 1839 - d. 1909) og Páll Pálson bókbindari  ( f.1819 - d. 1873 ) sem m.a.búa í Kverkártungu á Langanesströnd N-Múl. Draugagangur () og Lífsbarátta á 19. öld ()

Þegar Eiríkur langafi minn fæðist er Páll faðir hans látinn. Foreldrar hans höfðu reyndar fyrir löngu slitið samvistum. Faðir hans hafði verið í Vopnafirði en Helga móðir hans er í vinnumensku í Miðfjarðanesi Skeggastaðasókn þegar hann fæðist.

Mér hefur verið sögð sú saga af andláti Páls Pálssonar bókbindara að hann hafi verið á ferð milli bæja í Vopnafirði að kvöldi nýársdags 1873. Þá allt í einu finnst honum hann nú vera orðinn feigur. Hann ríður því heim að næsta bæ sem mér skilst að hafi verið Leiðarhöfn og knýr þar dyra. Hann spyr hvort hann megi ekki koma inn því nú styttist í að hann muni deyja. Hann kunni því illa að finnst dauður á milli bæja. Honum er boðið inn. Hann þiggur þar veitingar og situr að spjalli við húsráðendur langt fram á kvöld. Þá er honum boðið gisting og þiggur hann það, Morguninn eftir liggur hann látinn í rúmi sínu.

Eiríkur elst upp með móður sinni sem var í vinnumensku víða á þessum slóðum m.a. um tíma í Kverkártungu. En þar höfðu foreldrar Eiríks rúmum tíu árum áður en hann fæðist reynt fyrir sér með sjálfstæðan búskap. Þau áform gengu ekki upp eins og rakið hefur verið hér á síðunni. Draugagangur () og Lífsbarátta á 19. öld ()

Ekki hef ég heimildir fyrir því hvar Eiríkur langafi minn dvaldi eða gerði sem ungur maður en 1901 þegar hann er 28 ára gamall kvænist hann langömmu minni Kristínu Jónsdóttur ( f. 1869 - d. 1921 ) sem þá var ekkja með fjögur börn á aldrinum 2 til 8 ára. Kristín var ættuð úr S-þing en hafði búið í Þistilfirði með fyrri manni sínum.

Þau hefja búskap í Krossavík í Þistilfirði og þar er afi minn Aðalsteinn Eiríksson fæddur í okt 1901. Móðir Eiríks,  Helga Friðfinnsdóttir er þá hjá þeim í Krossavík. Þau búa í Krossvík í fjögur eða fimm ár en hætta þá búskap og flytja til Þórshafnar. Eiríkur og Helga eingnast fjögur börn meðan þau búa í Krossvík en tvö þeirra deyja í frumbernsku. Eftir að þau koma á Þórshöfn eignast þau 3 í viiðbót. Eins og áður sagði átti Helga fjögur börn fyrir með fyrri eiginmanni sínum.

Eftir að þau koma á Þórshöfn, virðist mér samkvæmt þeim heimilum sem ég hef ( eru reyndar afar litla ), Eiríkur aðallega stunda sjómensku. Heimilið er þungt í rekstri og tekjur litlar. Börnin eru mörg hver send í fóstur.

Í Laxárdal í Þistilfirði búa bræður Ólafur, Kristján og Þorsteinn Þórarinssynir. Þeir koma þangað með foreldrum sínum aldamótaárið 1900 og hefja svo sjálfstæðan búskap hver af örðum. Ólafur fyrst árið 1901, og svo Kristján og Þorsteinn árið 1907. Kona Kristjáns er Ingiríður Árnadóttir frá Gunnarsstöðum í Þistilfirði. Árið 1913 stofna þau nýbýlið Holt í Þistilfirði sem fær land bæði frá Gunnarsstöðum og þriðjapartinn úr Laxárdal.
 
Þessi ungu hjón taka afa minn í fóstur um það leiti sem þau byggja upp í Holti. Afi er þá 12 ára gamall og elst hann upp hjá þeim upp frá því. Í Holti er rekinn myndarbúskapur og það man ég að afi taldi það sína gæfu að hafa komið þar.






31.12.2016 00:27

Áramótaheit

Við hverskonar tímamót er oft talið viðeigandi að gera upp á einhvern hátt fortíðina og taka nýja stefnu inn í framtíðina. Sérstaklega eru áramót talin henta til þess. Margir telja sig verða að strenja áramótaheit um eitthvað. Oft um bættan lífsstíl eða eitthvað þ.h. Það virðist reyndar ganga misjafnlega að halda öll þau fyrirheit.

Ég hef aldrei haft þörf fyrir að strengja áramótaheit. Ekki vegna þess að ég hafi ekki gjarnan þurft að bæta lífsstílinn á einn eða annan hátt. Ég hef bara aldrei haft þá trú á sjáfum mér að það takist eitthvað betur um áramót frekar en aðra daga.

Áramótaheit eru að vísu aldagömul hef' og tíðkuðust löngu áður en menn fóru að hafa áhyggur af lífsstíl sínum. Áður fyrr nagaði samviskan menn út af öðrum hlutum en reykingum og ofáti. Einhverstaðar las ég að fyrr á öldum var algengasta áramótaheitið að skila nú verkfærunum sem fengin voru að láni hjá nágrananum

Nú virðist mér fólk gjarnan ekki hafa hátt um sínar heitstrengingar. Það jafnvel heldur þeim alveg fyrir sig og þá veit heldur engin hvernig til telst. Hér áður fyrr stigu menn á stokk að strengu heit. Til er sagan af Jóhannesi Jósefssyni sem kendur var við Hótel Borg. Hann steig  á stokk á ungmennfélagsfundi hjá Ungmennafélagi Akureyrar þar sem hann var félagi og strengi þess heit að vinna konungsglímuna á Þingvöllum (árið 1907) eða verða minni maður ella.

Jóhannes hjólaði svo í einum spreng frá Reykjavík til Þingvalla sumarið eftir til að keppa í glímunni en tapaði.  Ég veit ekki hvort einhverjum í dag finnist hann minni maður fyrir vikið. En ég er nokkuð viss um að Jóhannesi sjálfum og ábyggilega fleirum fannst það þá.

Menn gátu farið á flug í heitstrenginum á ungmennfélagsfundum í byrjun tuttugustu aldar. Sumir slógu þó á léttari strengi og kannski með svolitlu háði. Einn slíkur steig á stokk og strengi þess heit "að verða hundrað ára eða liggja dauður ella"

Gleðilegt ár. !

emoticon




  • 1
Flettingar í dag: 257
Gestir í dag: 17
Flettingar í gær: 47
Gestir í gær: 11
Samtals flettingar: 424038
Samtals gestir: 69755
Tölur uppfærðar: 23.2.2017 11:03:12
clockhere

Í Flóanum

Nafn:

Aðalsteinn Sveinsson

Farsími:

8607714

Heimilisfang:

Kolsholti I

Staðsetning:

Flóahreppur

Heimasími:

4863304

Tenglar